Ebeveynlerin Rekreasyon Fayda Düzeyleri ve Ders Dışı Sportif Etkinliklere Yönelik Tutumları / Parents' Recreational Benefit Levels and Their Attitudes Toward Extracurricular Sports Activities
Parents' Recreational Benefit Levels and Their Attitudes Toward Extracurricular Sports Activities
Keywords:
Rekreasyon, Rekreasyon Fayda, Ders Dışı Sportif Faaliyet, TutumAbstract
ÖZET
Amaç: Çalışmanın amacı, rekreasyon etkinliği olarak çocuklarını spora yönlendiren ebeveynlerin rekreasyon fayda düzeyleri ve ders dışı sportif etkinliklere yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesidir.
Materyal ve Metod: Araştırmaya çocuklarını ders dışı sportif rekreasyon etkinliklere yönlendiren 412 ebeveyn katılmıştır. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli esas alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, katılımcılarla gerçekleştirilen yüz yüze görüşmeler aracılığıyla uygulanan anket formu kullanılarak elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak “Rekreasyon Fayda Ölçeği” ve “Ders Dışı Sportif Etkinliklere Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek verilerinin kişisel değişkenlere göre karşılaştırılması için t testi ve ANOVA testinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelenmek için ise regresyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Regresyon analizinde rekreasyon faydanın, ders dışı sportif etkinliklere yönelik tutumunun anlamlı bir yordayıcısı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır [R=.360, R2=.130, F(1,410) =61.171, p<0.01]. Bu bulgu rekreasyon faydanın ders dışı sportif etkinliklere yönelik tutumundaki toplam varyansın %13’ünü açıkladığını belirtmektedir.
Sonuç: Çalışma sonucunda, rekreasyon fayda düzeylerinin yüksek olması durumunda ders dışı sportif etkinliklere yönelik tutumların da kısıtlı da olsa yüksek olabileceği söylenebilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ders Dışı Sportif Etkinlik, Rekreasyon, Rekreasyon Fayda, Tutum.
ABSTRACT
Aim: The aim of this study is to determine the relationship between the recreation benefit levels of parents who encourage their children to participate in sports as a recreational activity and their attitudes toward extracurricular sports activities.
Material and Method: 412 parents who direct their children to extracurricular sports recreational activities participated in the study. The study was conducted using a descriptive survey model, a quantitative research method. Data were collected using a questionnaire administered through face-to-face interviews with the participants. The "Recreational Benefit Scale" and the " Parents Attıtude Scales Toward Extracurrıcular
Sport Actıvıtıes" were used as data collection tools. t-tests and ANOVA tests were used to compare scale data according to personal variables. Regression analysis was applied to examine the relationship between variables.
Findings: Regression analysis revealed that recreational benefit is a significant predictor of attitudes toward extracurricular sports activities [R=.360, R²=.130, F(1,410) =61.171, p<0.01]. This finding indicates that recreational benefit explains 13% of the total variance in attitudes toward extracurricular sports activities.
Conclusion: As a result of the study, it can be said that attitudes toward extracurricular sports activities may also be high, albeit to a limited extent, if the levels of recreation benefit are high.
Keywords: Attitude, Extracurricular Sports Activity, Recreation, Recreation Benefit.
References
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behaviour.Organizational Behaviour and Human Decision Pocesses.50 (2),179-211.
Akgül B. M., Ertüzün, E. & Karaküçük, S. (2018). Rekreasyon fayda ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(1), 5-34.
Akpınar, A. & Cankurt, M. (2016). Parental influence on children‟s physical activity in urban green spaces. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 66(2), 471-482. https://doi.org/10.17099/jffiu.38834
Akyüz, H. (2020). Rekreasyon bölümü öğrencilerinin rekreasyon fayda ve yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Studies-Social, 15(5), 2323-2336. https://dx.doi.org/10.47356/TurkishStudies.44285
Anderson, J. C., Funk, J. B., Elliott, R. & Smith, P. H. (2003). Parental support and pressure and children's extracurricular activities: Relationships with amount of involvement and affective experience of participation. Journal of Applied Developmental Psychology, 24(2), 241-257. https://doi.org/10.1016/S0193-3973(03)00046-7
Ayyıldız Durhan, T. & Karaküçük, S. (2017). Çocuklarıyla bebek giyim aktivitelerine katılan ebeveynlerin rekreasyon fayda düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2, 43-53.
Bailey, R. (2006). Physical education and sport in schools: A review of benefits and outcomes. Journal of School Health, 76(8), 397–401. https://doi.org/10.1111/j.1746-1561.2006.00132.x
Başaran, İ. E. (1998). Eğitim psikolojisi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Brockman, R., Jago, R., Fox, K. R., Thompson, J. L., Cartwright, K. & Page, A. S. (2009). Get off the sofa and go and play": family and socioeconomic influences on the physical activity of 10-11 year old children. BMC Public Health. 21(9), 253. https.//doi.org/10.1186/1471 2458-9-253
Carter, E., Swedeen, B., Moss, C. & Pesko, M. (2010). “What are you doing after school?” Promoting extracurricular involvement for transition-age youth with disabilities. Intervention in School and Clinic, 43(5), 275–283. https.//doi.org/10.1177/10534512093590
Cerit, E., Çamiçi, F., Taşdemir, D. Ş. & Demirer, A. Ç. (2024). Sosyal katılım becerilerinin ortaokul öğrencilerinin spora yönelik tutumları üzerindeki etkisi. ROL Spor Bilimleri Dergisi, 5(3) 446-462. https://doi.org/10.5281/zenodo.13895154
Chao, C. C. (2013). The relationship among leisure involvement, leisure benefits, and happiness of elementary school teachers in Tainan County. International Research in Education, 1, 29-51. https://doi.org/10.5296/ire.vlil.3970
Driver, B.L. (1990). The North American experience in measuring the benefits of leisure. In Proceedings National Workshopon Measurement of Recreation Benefits. Bandoora, Australia: Phillip Institute of Technology, 1-57.
Durmuş, D. (2020). Ebeveynlerin ders dışı sportif etkinliklere olan bakış açılarının belirlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Ertüzün, E., Hadi, G. & Fidan, E. (2020). Spor merkezine üye bireylerin rekreasyon fayda düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 11(3), 221-230. https://doi.org/10.17155/omuspd.657210
Eskiler, E., Yıldız, Y. & Ayhan, C. (2019). The effect of leisure benefits on leisure satisfaction: Extreme sports. Turkish Journal of Sport and Exercise, 21, 16-20. https://doi.org710.15314/tsed.522984
Fredricks, J.A.& Eccles,J.S. (2005). Aile sosyalleşmesi, cinsiyet ve spor motivasyonu ve katılımı. Spor ve Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 27,3-31.
Freedson, P.S. & Evenson, S. (1991). Familial aggregation in physical activity. Research Quarterly for Exercise and Sport, 62,384-389. https://doi.org/10.1080/02701367.1991.10607538
Fuchs, B. & Osikominu, A. (2012). Adolescent sports participation, social skills and attitudes, and the school-to-work transition.The Empirics of Education, Albert-LudwigsUniversity Freiburg.1,47.Erişim adresi: https://www.diw.de/documents/dokumentenarchiv/17/diw_01.c.404770.de/soep2012_68_fuchs_osikominu_paper.pdf
George, D. & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference 17.0
Update”, 10th Edition, Boston: Pearson.
Göker, G. (2025). Öznel iyi oluş ve rekreasyonel fayda algısı: Akademisyenler üzerinde bir inceleme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(3),1683-1706.https://doi.org/10.15869/itobiad.1654939
Gülgösteren, E., Kara, E., Yıldırım, İ., & Demirci, N. (2025). Investigation of university students' recreation
benefit awareness and participation in recreational activities. Journal of Sport Sciences Research, 10(3), 341-353. https://doi.org/10.25307/jssr.1592057
Güzel, Ö., Türker, G. Ö. & Türker, A. (2014). Bir pazarlama enstrümanı olarak rekreasyon faaliyetlerinin otellerin web sitelerinde kullanımı: Antalya destinasyonunda bir araştırma, İnternet Uygulamaları ve Yönetimi Dergisi, 5(2), 5-18. https://doi.org/10.5505/iuyd.2014.21931
Ho, T.K. (2008). A study of leisure attitudes and benefits for senior high school students at pingtung city and country in Taiwan, A Dissertation For The Degree Of Doctor, Sports Management, Faculty of the United States Sports Academy, Daphne, Alabama.
Hung, H.J. (2012). A study on leisure benefits brekaing through leisure activities. Journal of National Taiwan Normal University, 3(4),77-92. https://doi.org/10.3390/ijerph182010790
Hutchinson, S. L., Baldwin, C. K. & Caldwell, L. L.. (2003). Differentiating parent practices related adolescent behavior in the free timecontext, Journal of Leisure Studies, 35(4), 396-422. https://doi.org/10.1080/00222216.2003.11950003
Kanters, M. A., Bocarro, J. & Casper, J. (2007). Supported or pressured? An examination of agreement among parent’s and children on parent’s role in youth sports, Journal of Sport Behavior, 31(1), 64-80.
Karahasan, İ. & Müftüler, M. (2023). Rekreasyonel egzersizlere katılan çocukların egzersiz motivasyonu ile ebeveynlerin ders dışı sportif etkinliklere yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sportive, 6(2),84-100. https://doi.org/10.53025/sportive.1310401
Kolukısa, Ş. & Büyükkalın, F. (2001). Okullarda yapılan spor faaliyetlerinde aile-okul ve kulüp açısından karşılaşılan sorunlar. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(2),11-18. https://izlik.org/JA59ZP64CW
Kurtipek, S.,Güngör, N.B. &Ayyıldız Durhan, T. (2022). Rekreasyonel faydanın açıklanmasında bilinçli farkındalığın rolü. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 749-759. https://doi.org/10.38021/asbid.1199206
Karaküçük, S., Ayyıldız Durhan, T. Akgül, B.M., Aksın, K. & Özdemir, A.S. (2019). Oryantiring sporcularında ekosentrik, antroposentrik, antipatik yaklaşımların rekreasyon fayda ile ilişkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(3), 1263-1288.
Kürkçü Akgönül, E., Musa, M.,Bozkurt, Ç. & Bayansalduz, M. (2023). Rekreatif etkinliklere katılan yetişkin bireylerde rekreasyon fayda düzeylerinin incelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 113-124. https://doi.org/10.38021/asbid.1323027
Lu, L. & Hu, C. H. (2005). Personality, leisure experiences and happiness. Journal of Happiness Studies, 6(3),
325-342. https://doi.org/10.1007/s10902-005-8628-3
Mannel, R.C. & Stynes, D.J. (1991). A Retrospective: The benefits of leisure. In B.L. Driver,P.J. Brown &G.L. Peterson (Eds), Benefits of leisure (pp.461-473). PA:Venture.
McKinney, J., Lithwick, D.J., Morrison, B.N., Nazzari, H., Isserow, S.H, Heilbron, B. & Krahn, A.D. (2016). The health benefits of physical activity and cardio respiratory fitness. British Columbia Medical Journal, 58, 131–137.
Moore, L.L.,Lombardi,D.A.,White,M.J.,Campbell, J.L.,Oliveria,S.A.& Ellison, R.C. (1991). Influences on parents’ physical activity levels on on activity levels of youngh children, Journal of Pediatrics, 118,215-219. https://doi.org/10.1016/s0022-3476(05)80485-8
Örel, M.Z. & Tezcan-Kardaş, N. (2022). Çocuklarını spora gönderen ebeveynlerin ders dışı sportif etkinliklere karşı tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Kocaeli ili örneği. Journal of Exercise and Sport Sciences Research, 2(2), 82-95.
Özdemir, O. & Kılınç, Z. (2024). Antalya ilinde rekreasyon amaçlı spor yapan bireylerin yaşam tatmini ve rekreasyon fayda düzeylerinin incelenmesi. Ulusal Kinesyoloji Dergisi, 5(1),1-10.
Öztürk, Y. (2022). Rekreasyon fayda farkındalığı ve yaşam doyum düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesine yönelik bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13 (36), 1237-1250.
https://doi.org710.21076/vizyoner.1096705
Pallant, J. (2016). SPSS Survival Manual. A step by step guide to data analysis using IBM spss. Berkshire: Open University Press
Parlak, T. (2023). Eğitim fakültesi öğrencilerinin rekreasyon fayda algıları ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Pritchard, M. P. & Funk, D. C. (2010). The formation and effect of attitude importance in professional sport. European Journal of Marketing, 44(7/8), 1017-1036. https://doi.org/10.1108/03090561011047508
Singh, B. & Kiran, U. V. (2014). Recreational activities for senior citizens. Journal Of Humanities And Social Science, 19(4), 24-30.
Sunay, H. & Saracoğlu, A. S. (2003). Türk sporcusunun spordan beklentileri ile spora yönelten unsurlar. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 43-48.
Tekin, R.,Harmancı, H. & Gümüşgil, O. (2024). Master atletlerde rekreasyon fayda farkındalığının incelenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 185-197.https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1435688
Thompson, J.L.,Davis,S.M.,Gittelsohn,J.,Going,S.Becenti, A.,Metcalfe,L.Stone,E.,Harnack,L.& Ring,K. (2001). Patterns of physical activity among American,Indıan children: An assesment of barriers and support, Journal of Community Health, 26(6), 423-445. https://doi.org/10.1023/a:1012507323784
Uludağlı, N. P. (2017). Baba katılımında etkili faktörler ve baba katılımının baba, anne ve çocuk açısından yararları. Türk Psikoloji Yazıları, 20(39), 70-78.
Üstün, Ü.D. Topal, A., Yılmaz, O. & Özer, B. (2021). Analyzing the differences in the leisure benefit perceptions of male and female high school students with different leisure choices. Journal for Educators Teachers and Trainers, 12(4), 119-125. https://dx.doi.org/10.47750./jett.2021.12.04.016
Yalçınkaya, N., Ayhan, C. & Soyer, F. (2019). Beden eğitimi ve spor bölümü öğrencilerinin rekreasyonel fayda algısı ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi. ERPA International Congresses on Education, Sakarya, s. 395.
Yılmaz, B., Görün, L. & Alper, R. (2023). Ebeveynlerin ders dışı sportif etkinlere yönelik tutumlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(3), 192-204. https://dx.doi.org/10.31680/gaunjss.1287531
Yılmaz, A. & Güven, Ö. (2015). Ders dışı sportif etkinliklere yönelik ebeveyn tutum ölçeği. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9, 244-259.
Young, J. K. A. & Yeon, j. P. (2021). The relationship between the perceived value and leisure benefits of cultural and artistic leisure participation: Application of hierarchical regression analysis. Revista Argentina de Clínica Psicológica, 30(2), 49-59.https://dx.doi.org/10.24205/03276716.2020.4005
Zhao, M., Veeranki, S.P., Li, S. Steffen, L. M. & Xi, B. (2019). Beneficial associations of low and large doses of leisure time physical activitywithall-cause, cardiovasculardisease and cancermortality: a nationalcohortstudy of 88, 140 US adults, British Journal of Sports Medicine, 53, 1405-1411. https://dx.doi.org/10.1136/bjsports-2018-099254
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Anatolia Sport Research
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
