Examination of Respiratory Functions and Upper and Lower Extremity Strength Changes in Students Registered in the Faculty of Sports Sciences Through the Central Placement and Aptitude Exams / Spor Bilimleri Fakültesine Merkezi Yerleştirme ve Yetenek Sınavı ile Kayıt Olan Öğrencilerin Solunum Fonksiyonları ve Alt-Üst Ekstremite Kuvvet Değişimlerinin İncelenmesi
Examination of Respiratory Functions and Extremity Strength Changes in Students Admitted Through Central Placement and Aptitude Tests
Keywords:
Central placement, Aptitude exam, Respiratory functions, Extremity strengthAbstract
ABSTRACT
Aim: To compare the respiratory functions and extremity strength of Sports Science students enrolled via Central Placement (CP) versus those admitted through an Aptitude Exam (AE).
Material and Method: A total of 113 students (divided into male and female CP/AE groups) were included in the study, and three measurements (pre-test, mid-test, and post-test) were administered to the students. Measures included spirometry (FEV1, FVC, etc.), dynamometer strength (back, leg, handgrip), and performance tests (medicine ball throw, 20m speed).
Results: Males: Statistically significant differences were found in the group*time interaction for right and left grip strength, medicine ball throw, 20 m sprint, PEF, and MVV performance values. Women: Statistically significant differences were found in the group*time interaction for left grip strength, medicine ball throw, 20 m sprint, FEV1, FVC, PEF, MVV, VC, and IC performance values (p < 0.05).
Conclusion: Students admitted via Aptitude Exams demonstrate superior respiratory and physical strength profiles. This advantage is attributed to their intensive sportive preparation process prior to university, rather than the curriculum itself.
Keywords: Aptitude Exam, Central Placement, Upper and Lower Extremity Strength, Respiratory Functions.
ÖZET
Amaç: Spor Bilimleri bölümüne Merkezi Yerleştirme (MY) yoluyla kayıt olan öğrenciler ile Yetenek Sınavı (YS) yoluyla kayıt olan öğrencilerin solunum fonksiyonlarını ve ekstremite kuvvetlerini karşılaştırmak.
Materyal ve Metod: Çalışmaya toplam 113 öğrenci (erkek ve kadın CP/AE gruplarına ayrılmış) dahil edilmiş, öğrencilere üç ölçüm (ön test, ara test ve son test) yapılmıştır. Ölçümler arasında spirometri (FEV1, FVC, vb.), dinamometre kuvveti (sırt, bacak, el kavrama) ve performans testleri (sağlık topu atma, 20 metre sürat) yer aldı.
Bulgular: Erkekler: Sağ ve sol kavrama kuvveti, sağlık topu fırlatma, 20 m sürat, PEF ve MVV perfromans değerlerinde grup*zaman etkileşiminde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi. Kadınlar: Sol kavrama kuvveti, sağlık topu fırlatma, 20 m sürat, FEV1, FVC, PEF, MVV, VC, ve IC perflormans değerlerinde grup*zaman etkileşiminde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p < 0,05).
Sonuç: Yetenek sınavlarıyla kabul edilen öğrenciler, üstün solunum ve fiziksel güç profilleri sergilemektedir. Bu avantaj, müfredattan ziyade, üniversite öncesindeki yoğun sportif hazırlık sürecine bağlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Alt-Üst Ekstremite Kuvveti, Merkezi Yerleştirme, Solunum Fonksiyonları, Yetenek Sınavı.
References
Altın, M. (2026). Spor bilimlerinde sınav paradigması: engelliler için merkezi özel yetenek sınavı (ÖZYES) ve öncesi. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 98-109. https://izlik.org/JA34BZ28GY.
Altın, M., Bozgüney, R., Üzgü, M. A., & Denktaş, M. (2022). Beden eğitimi ve spor yüksekokulları (BESYO) ve spor bilimleri fakülteleri (SBF) özel yetenek sınavlarının incelenmesi ve değerlendirilmesi. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 10(28), 131-154. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.1114941.
Aras, L., & Asma, M. B. (2020). Farklı türdeki ortaöğretim kurumlarında okuyan öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 27-39. https://doi.org/10.31680/gaunjss.685547.
Bahcecioğlu, H., & Yapıcıoğlu, B. (2023). Milli bocce sporcularında dört haftalık solunum kası antrenmanının solunum kas kuvveti, fonksiyonları ve performansa etkisi. Journal of Sport Sciences Research, 9(1), 34-49. https://doi.org/10.25307/jssr.1398493.
Budde, J., & Skloot, G. (2022). Aging and susceptibility to pulmonary disease. Comprehensive Physiology, 12(3), 3509-3522. https://doi.org/10.1002/j.2040-4603.2022.tb00221.x.
Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Ceyhun, B. M., Sezgin, S., Alperen, E., Kerim, Y. A., Samet, A. F., Ali, A., & Dogan, O. H. (2013). An assessment of the attitude of the students of sport management department towards the departments of pyhsical education and sport teaching and coaching training. Learning, 5(3), 317-332.
Çaredar N. (2020). Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Yükseköğretim Kurumları Sınavı, Özel Yetenek Sınavı Puanları ile Bazı Uygulamalı Derslerine ait Başarı Durumları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Anabilim Dalı.
Çetin, M., Gürsoy, S., & Aydoğdu, O. (2026). Master yüzücülerde core ve omuz stabilizasyon egzersizlerinin atletik performans ve yaralanma riski üzerine etkileri. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(1), 113-136.
Çimen, K. (2023). Spor okullarına devam eden 10 yaş grubu çocukların seçilmiş biyomotorik özelliklerinin karşılaştırılması. Kafkas Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(4), 1-14.
Day, B. L. (2020). The Preparation of sports managers: a case study of sports management program curriculum change. Northcentral University.
Dempsey, J. A., La Gerche, A., & Hull, J. H. (2020). Is the healthy respiratory system built just right, overbuilt, or underbuilt to meet the demands imposed by exercise?. Journal of Applied Physiology, 129(6), 1235-1256. https://doi.org/10.1152/japplphysiol.00444.2020.
Demir, S. (2022). Comparison of normality tests in terms of sample sizes under different skewness and kurtosis coefficients. International Journal of Assessment Tools in Education, 9(2), 397-409. https://doi.org/10.21449/ijate.1101295.
Dominelli, P. B., & Molgat-Seon, Y. (2022). Sex, gender and the pulmonary physiology of exercise. European Respiratory Review, 31(163), 210074. DOI: https://doi.org/10.1183/16000617.0074-2021.
Dominelli, P. B., & Sheel, A. W. (2024). The pulmonary physiology of exercise. Advances in physiology education, 48(2), 238-251. https://doi.org/10.1152/advan.00067.2023.
Dos Santos, A. L. P. (2022). Characteristics of sport science undergraduate courses: Reflections on coach education. The International Journal of Sport and Society, 13(1), 127.
Enayatjazi, M., Enayatjazi, S., Ghadiri, N., & Fathi, A. (2023). Effect of 8 weeks of endurance training on volume and capacity of lungs (FEV1/FVC, FEV1, FVC) and its relationship with BMI in male smoking students. New Approaches in Exercise Physiology, 5(9), 32-43.
Engin, S. G. (2025). Spor bilimleri alanında merkezi sınav sistemi reformu: öğrencilerin 2024 ÖZYES deneyimlerine ilişkin nitel bir araştırma. Turkish Studies, 20(Ö1), 345-360. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.82286.
Ertuş, Z. (2010). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü Öğrencilerinin Özel Yetenek Sınavlarında Gösterdikleri Dayanıklılık Performansıyla Eğitim-Öğretim Dönemindeki Dayanıklılık Performansının Karşılaştırılması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Van: Yüzüncüyıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı.
Ertürk, C., Can, İ., & Bayrakdaroğlu, S. (2022). Havalı tüfek sporcularının bazı fizyolojik ve motorik özelliklerinin atış performansları üzerine etkisi. Journal of Sport Sciences Research, 7(2), 281-293.
Gücük, S., & Aydoğmuş, M. (2023). 12-14 yaş grubu futbolculara uygulanan 8 haftalık core antrenmanının sürat ve denge üzerine etkisinin incelenmesi. journal of Sport for All and Recreation, 5(2), 94-98.
Güder, F., Canbolat, B., & Gunay, M. (2022). 12-14 yaş taekwondocularda vücut kompoziyonu kuvvet ve esneklik ilişkisinin incelenmesi. Mediterranean Journal of Sport Science, 5(1), 166-175.
Hincal, M. A., Aka, H., & Karakuş, M. (2026). 10-12 Yaş yüzücülere uygulanan 8 haftalık pliometrik antrenmanların su altı torpido dönüşlerine ve bazı fiziksel ve fizyolojik parametrelere etkisinin incelenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 122-133.
Hopkins, W. G., Marshall, S. W., Batterham, A. M., & Hanin, J. (2009). Progressive statistics for studies in sports medicine and exercise science. Medicine & Science in Sports & Exercise, 41(1), 3-12.
Kamuk, Y. (2019). Değişen üniversite sinav sistemi işiğinda spor bilimleri fakültesi özel yetenek sinavlarinin değerlendirilmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(3), 222-236. https://doi.org/10.33689/spormetre.510632.
Karadenizli, Z. İ., & Yavaş, B. (2024). Yüzücü çocuklarda, boy, vücut ağırlığı, kulaç uzunluğu, dikey sıçrama, anaerobik güç değerleri ile serbest ve kurbağalama teknik yüzme performansı arasındaki ilişkiler. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 42-50.
Karataş, E. Ö., Savaş, B. Ç., & Karataş, Ö. (2021). Beden eğitimi, spor ve oyunun sosyalleşme üzerine etkisi. Kafkas Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-16. https://izlik.org/JA87MR49BC.
Kılıç, M., & Arslan, A. (2018). Parçalanmiş aileye mensup lise öğrencilerinin sosyalleşmesinde sporun etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(66), 505-517. https://doi.org/10.17755/esosder.340831.
Koç T. (2021). Özel Yetenek Sınavlarına Hazırlanan Sedanter Bireylerin Yapmış Oldukları Direnç Egzersizlerinin Bazı Fiziksel Parametrelere Etkisinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Antrenörlük Eğitimi Anabilimdalı Hareket ve Antrenman Bilimleri Bilim Dalı.
Konca, E., & Onarlıoğlu, T. (2023). Analysis of student selection for sport sciences faculties: The case of sivas republic university, Turkey. European Journal of Education Studies, 10(11), 379-394. http://dx.doi.org/10.46827/ejes.v10i11.5119.
Konukman, F., Agbuga, B., Erdogan, S., Zorba, E., Demirhan, G., & Yilmaz, I. (2010). Teacher-coach role conflict in school-based physical education in USA: A literature review and suggestions for the future. Biomedical human kinetics, 2, 19-24.
Köse, B., & Helvaci, N. (2024). Pliometrik antrenmanların üst ekstremiteye etkileri. Turkish Journal of Sports Science, 8(2), 116-124. DOI:10.32706/tusbid.1488646.
Krespi, M., Sporis, G., & Popovic, S. (2019). Exponential versus linear tapering in junior elite soccer players: effects on physical match performance according to playing positions. Montenegrin Journal of Sports Science and Medicine, 8(1), 17. DOI 10.26773/mjssm.190303.
Kryshtanovych, S., Bilyk, O., Shayner, H., Barabash, O., & Bondarenko, V. (2021). Study of the experience of the formation of professional competence in future managers of physical education and sports. Revista Romaneasca Pentru Educatie Multidimensionala, 13(1Sup1), 162-176.
KSÜ ( 2025a). Spor bilimleri fakültesi antrenörlük eğitimi bölümü, spor bilimleri fakültesi antrenörlük eğitimi bölümü, Dersler, Müfredat. Erişim tarihi: 05.09.2025. https://sporaeb.ksu.edu.tr/Default.aspx?SId=29671.
KSÜ (2025b). Spor bilimleri fakültesi spor yöneticiliği bölümü, spor bilimleri fakültesi spor yöneticiliği bölümü belgeler. Erişim tarihi: 05.09.2025. https://sporsyb.ksu.edu.tr/Default.aspx?SId=13990
Lazovic, B., Mazic, S., Suzic-Lazic, J., Djelic, M., Djordjevic-Saranovic, S., Durmic, T., ... & Zugic, V. (2015). Respiratory adaptations in different types of sport. Eur Rev Med Pharmacol Sci, 19(12), 2269-74.
Maharjan, S., Shakya, B., Pokhrel, S., Jha, R. K., Byanju, J., & Shrestha, I. (2026). Impact of wearing surgical face masks on heart rate and oxygen saturation levels during the chester step test exercise. Spor Hekimliği Dergisi, 61(1), 012-018.
Malik, D. A., Malik, D. S., & Kumar, S. (2017). Sports Specific influence on force vital capacity in university players. IOSR Journal of Sports and Physical Education, 4(02), 06-09.
Mazic, S., Lazovic, B., Djelic, M., Suzic-Lazic, J., Djordjevic-Saranovic, S., Durmic, T., ... & Zugic, V. (2015). Respiratory parameters in elite athletes–does sport have an influence?. Revista Portuguesa de Pneumologia (English Edition), 21(4), 192-197.
Mihailova, A., & Kaminska, I. (2016). Lung volumes related to physical activity, physical fitness, aerobic capacity and body mass index in students. In SHS Web of Conferences (Vol. 30, p. 00017). EDP Sciences.
Nekhanevych, O. B., & Baklanov, M. S. (2026). Influence of physical rehabilitation measures in the preoperative period on the functional status of patients with lung cancer. Bulletin of problems in biology and medicine, 1(180), 309-318. DOI 10.29254/2077-4214-2026-1-180-309-318.
Öcal, K. (2022). Rekreasyon bölümlerine öğrenci seçme ve yerleştirme: özel yetenek sınavlarına eleştirel bir bakış. In Spor bilimlerinde güncel yaklaşımlar (ss. 157-182). Duvar Yayınları.
Özçomak, M. S., & Çebi, K. (2017). İstatistiksel güç analizi: Atatürk Üniversitesi Iktisadi ve Idari Bilimler dergisi üzerine bir uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 31(2), 413-431.
Öztürk Kuter, F., & Kuter, M. (2012). Beden eğitimi ve spor yoluyla değerler eğitimi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 3(6), 75-94. https://izlik.org/JA88XX64PA.
Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS. Routledge.
Parasız Ö., Halıcı A. (2022). Spor yöneticiliği eğitimine farklı öğrenci seçme sistemleri ile yerleştirilmiş öğrencilerin karşılaştırılması: Bir karma yöntemler çalışması. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi. 5(3), 474-498. https://doi.org/10.38021/asbid.1149460.
Parasız Ö., Şahin E. (2024). Spor bilimleri fakültesi’ne özel yetenek sınavı ve merkezi yerleştirme sınavı ile yerleştirilmiş öğrencilerin çeşitli değişkenler açısından karşılaştırılması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 18(3), 584-596. Doi:10.61962/bsd.1594852.
Parasız, Ö., Halıcı, A., Şahin, M. Y., & Yetim, A. (2021). Akademisyenler perspektifinden spor yöneticiliği bölümlerinde merkezi yerleştirme sisteminin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 72-86. https://doi.org/10.33689/spormetre.762862.
Parlakkılıç, Ş. (2017). Spor bilimleri fakülteleri özel yetenek sinavlarinin incelenmesi istanbul üniversitesi örneği. Researcher, 5(1), 224-234. https://izlik.org/JA32NT35RK.
Radojević, J., Grbović, M., & Jevtić, B. (2019). Academic study programs and education for the profession of sports, sports coach occupation. Fizička kultura, 73(1), 89-105.
Seyhan, R., Timurtas, E., & Polat, M. (2021). Profesyonel futbolcularda alt ekstremite kas kuvveti asimetrisi, denge ve ayak bileği yaralanma riski arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation, 8(2), 178-186. https://doi.org/10.15437/jetr.820854.
Singla, D., Hussain, M. E., & Moiz, J. A. (2018). Effect of upper body plyometric training on physical performance in healthy individuals: A systematic review. Physical Therapy in Sport, 29, 51-60. https://doi.org/10.1016/j.ptsp.2017.11.005.
Söderman, K., Alfredson, H., Pietilä, T., & Werner, S. (2001). Risk factors for leg injuries in female soccer players: a prospective investigation during one out‐door season. Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy, 9(5), 313-321. https://doi.org/10.1007/s001670100228.
Şahin, T., Akgönül, E. K., Bozkurt, Ç., & Günay, U. (2023). Spor bilimleri fakülteleri özel yetenek sınavlarına hazırlanan bireylerin umutsuzluk düzeyinin incelenmesi: Ege bölgesi örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 78-89.
Temel, A. S., Aydoğmuş, M., Tükel, Y., & Atılgan, D. (2023). The influence of learning styles and academic success motivations on prospective students taking a physical education special skill exam based on a few parameters. Physical Education of Students, 27(4), 144-155. https://doi.org/10.15561/20755279.2023.0401.
Topal, Y., Kınıklı, G. İ., Bozgeyik, S., & Deniz, H. G. (2023). Alt ekstremite kas kuvveti, kalça eklem hareket açikliği ve subtalar açinin dinamik denge ile ilişkisi. Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 34(1), 55-63. https://doi.org/10.21653/tjpr.1016732.
Tüzer, B. F., & Demırel, H. (2024). Examination of learned helplessness and problem solving skills between candidate students who applied to the faculty of sport sciences talent exam and students who have definite registration. Turkish Journal of Sport and Exercise, 26(3), 337- 350. https://doi.org/10.15314/tsed.1487132.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Anatolia Sport Research
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
